• thina

Abaphandi bakaHoward: Iingcamango zobuhlanga nezesini malunga nokuvela komntu zisaqhubeka kwisayensi, kwezonyango nakwimfundo

IWASHINGTON – Inqaku lophando olubalulekileyo olupapashwe yiHoward University School of Medicine kunye neSebe leBiology lihlola indlela ukuvezwa kobuhlanga kunye nokucalucalulwa ngokwesini kokuguquka komntu okusaqhubeka ngayo kwiindidi ezahlukeneyo zezinto zenkcubeko kwiindaba ezidumileyo, imfundo kunye nesayensi.
Iqela likaHoward lophando olubandakanya amacandelo amaninzi, oluphakathi kwamasebe likhokelwa nguRui Diogo, Ph.D., uNjingalwazi oNcedisayo wezeMpilo, kunye noFatima Jackson, Ph.D., uNjingalwazi weBiology, kwaye liquka abafundi abathathu bezonyango: uAdeyemi Adesomo, uKimberley. S. Farmer kunye noRachel J. Kim. Inqaku elithi “Asikuko nje ixesha elidlulileyo: Ucalucalulo lobuhlanga nolwesini lusaqhubeka luchaphazela iBiology, iAnthropology, amayeza, kunye neMfundo” livele kwiphephancwadi lamva nje le-Evolutionary Anthropology edumileyo.
“Nangona uninzi lwengxoxo ngalo mba lunengcamango engaphezulu, inqaku lethu libonelela ngobungqina obucacileyo nobucacileyo bokuba ucalucalulo ngokobuhlanga kunye nokucalucalulwa ngokwesini kubonakala njani ngokwenene,” utshilo uDiogo, umbhali ophambili wenqaku lejenali. “Asikuko kuphela kwinkcubeko edumileyo, kodwa nakwiimyuziyam nakwiincwadi zezifundo, siyaqhubeka nokubona iinkcazo zokuvela komntu njengomkhwa othe ngqo ukusuka kubantu abanesikhumba esimnyama, ekuthiwa 'bangabantu abasaqalayo' ukuya kubantu abanesikhumba esikhanyayo, 'abaphucukileyo' ngakumbi ababoniswe kweli nqaku.”
Ngokutsho kukaJackson, inkcazo engaguqukiyo nengachanekanga yedemografi kunye nendaleko kwiincwadi zesayensi igqwetha imbono yokwenyani yokwahluka kwezinto eziphilayo zabantu.
Uqhubeke wathi: “Ezi mpazamo sele ziyaziwa ixesha elide ngoku, kwaye inyani yokuba zihlala zikho kwizizukulwana ngezizukulwana ibonisa ukuba ucalucalulo ngokobuhlanga kunye nokucalucalulwa ngokwesini kunokudlala indima ethile kuluntu lwethu – ‘ubumhlophe’, ukongama kwamadoda kunye nokukhutshelwa ngaphandle ‘kwabanye’.”
Umzekelo, eli nqaku ligxininisa imifanekiso yamathambo abantu eyenziwe ngumzobi odumileyo we-paleoarte uJohn Gurch, eboniswa kwiSmithsonian National Museum of Natural History eWashington, DC. Ngokutsho kwabaphandi, lo mfanekiso ubonisa "inkqubela" ethe tye yokuvela komntu ukusuka ekubeni nombala wesikhumba omnyama ukuya ekubeni nombala wesikhumba okhanyayo. Eli phepha libonisa ukuba lo mfanekiso awuchanekanga, liphawula ukuba malunga ne-14 ekhulwini kuphela yabantu abaphilayo namhlanje abazibiza ngokuba "ngabamhlophe." Abaphandi bakwacebisa ukuba ingcamango yohlanga yinxalenye yebali elingachanekanga, njengoko uhlanga lungekho kwizinto eziphilayo.
“Le mifanekiso ayibonisi nje kuphela ubunzima bokuvela kwethu, kodwa nembali yethu yakutshanje yokuvela kwezinto,” utshilo umfundi wezonyango wonyaka wesithathu uKimberly Farmer, umbhali-mbhali wephepha.
Ababhali beli nqaku bafunde ngononophelo iinkcazo zokuvela kwezinto: imifanekiso evela kumanqaku esayensi, iimyuziyam kunye neendawo zelifa lenkcubeko, iidokhumentari kunye neenkqubo zeTV, iincwadi zonyango kwanezixhobo zemfundo ezibonwe zizigidi zabantwana kwihlabathi liphela. Eli phepha liphawula ukuba ucalucalulo ngokobuhlanga kunye nocalucalulo ngokwesini bekukho ukususela kwimihla yokuqala yempucuko yoluntu kwaye azikho kumazwe aseNtshona kuphela.
IYunivesithi yaseHoward, eyasekwa ngo-1867, yiyunivesithi yophando yabucala eneekholeji nezikolo ezili-14. Abafundi bafunda kwiinkqubo ezingaphezu kwe-140 ze-undergraduate, ze-graduate neze-professional. Ekufuneni ukugqwesa kwinyaniso nakwinkonzo, le yunivesithi ivelise iiSchwartzman Scholars ezimbini, iiMarshall Scholars ezine, iiRhodes Scholars ezine, iiTruman Scholars ezili-12, iiPickering Scholars ezingama-25, kunye neeFulbright Awards ezingaphezulu kwe-165. UHoward ukwavelise iiPhDs ezininzi zase-Afrika-Amerika kwikhampasi. Abamkeli abaninzi kunayo nayiphi na enye iyunivesithi yaseMelika. Ukuze ufumane ulwazi oluthe kratya malunga neYunivesithi yaseHoward, ndwendwela i-www.howard.edu.
Iqela lethu lonxibelelwano loluntu linokukunceda uqhagamshelane neengcali zefakhalthi kwaye uphendule imibuzo malunga neendaba kunye neziganeko zeYunivesithi yaseHoward.


Ixesha lokuthumela: Sep-08-2023